Dişi köpeklerde kızgınlık dönemi (östrus), doğal üreme döngüsünün bir parçasıdır. Dişi hormonlarının etkisiyle yumurtalar belirli aralıklarla olgunlaşır. Dişi köpek bu dönemde bir erkek köpekle çiftleşirse hamile kalabilir. Bu süreçte hem fiziksel hem de davranışsal değişiklikler görülür. Şişmiş vulva ve kanlı vajinal akıntı en yaygın fiziksel belirtilerdir. Bunun yanı sıra huzursuzluk, dikkatsizlik veya itaatte azalma gibi davranış değişiklikleri de gözlemlenebilir. Çoğu dişi köpek yılda iki kez kızgınlık yaşarken, bazıları yılda yalnızca bir kez kızgınlığa girer.

Dişi köpeklerin kızgınlık dönemi nasıl işler?

Kızgınlık dönemi birkaç aşamadan oluşur:

🐾 Proöstrus:
Bu evrede vulva belirgin şekilde şişer ve kanlı vajinal akıntı görülür. Erkek köpekler ilgi gösterse de dişi köpek çiftleşmeyi reddeder. Genellikle yaklaşık 9 gün sürer, ancak 3–17 gün arasında değişebilir.

🐾 Kızgınlık dönemi (östrus):
Dişi köpek bu dönemde çiftleşmeye hazır hale gelir. Genellikle 2–4 gün arasında yumurtlama gerçekleşir. Erkek köpeklerin yaklaşımına izin verir. Kuyruğunu yana doğru eğmesi ve hareketsiz durması bu dönemin tipik işaretlerindendir. Akıntı daha açık renkli ve mukusludur. Bu dönem birkaç gün ile üç hafta arasında sürebilir.

🐾 Kızgınlık sonrası dönem (metöstrus):
Yaklaşık 9–12 hafta sürer. Belirtiler azalır. Progesteron hormonu artar. Bazı köpeklerde yalancı gebelik belirtileri (meme şişmesi, davranış değişiklikleri) görülebilir.

🐾 Anöstrus:
Cinsel aktivitenin olmadığı dönemdir. Genellikle 5–7 ay sürer. Bu dönemde kızgınlık belirtisi görülmez.

Not: Köpeklerde görülen kanlı akıntı, insanlardaki adet kanamasından farklıdır. Köpekler en doğurgan dönemlerinde kanama yaşarlar.

Dişi köpek ne zaman kızgınlık dönemine girer?

İlk kızgınlık genellikle 6 ila 24 ay arasında görülür. Bu süre köpeğin ırkına ve büyüklüğüne göre değişir:

  • Küçük ırklar: yaklaşık 6. aydan itibaren
  • Orta ırklar: 9–13 ay arası
  • Büyük ırklar: 12–24 ay arası

Bazı durumlarda kızgınlık fark edilmeyebilir. Buna “sessiz kızgınlık” denir.

Kızgınlık dönemi ne kadar sürer?

Kanama süresi ve yoğunluğu köpeğe göre değişir. Bazı köpeklerde çok hafif, bazılarında ise 1–2 hafta sürebilir.

Genel olarak kızgınlık dönemi (proöstrus + östrus) yaklaşık 3 hafta sürer.

Bu dönemde nelere dikkat edilmeli?

Kızgınlık döneminde köpeğinizin yakından takip edilmesi gerekir.

  • Erkek köpeklerden uzak tutulmalıdır.
  • Dışarıda mutlaka tasma ile gezdirilmelidir.
  • Komutlara uyma davranışı zayıflayabilir.
  • Kaçma ve çiftleşme riski artar.

İstenmeyen gebeliği önlemek için dikkatli olunmalıdır. Gerekirse “kızgınlık pantolonu” kullanılabilir.

Yalancı gebelik ve olası sorunlar

Bazı dişi köpeklerde kızgınlık sonrası yalancı gebelik görülebilir. Meme büyümesi, süt üretimi ve annelik davranışları gözlemlenebilir. Bu durum hormonlara bağlıdır ve özellikle küçük ırklarda daha yaygındır.

Ayrıca bazı köpeklerde pyometra (rahim enfeksiyonu) gelişebilir. Belirtiler:

  • Halsizlik
  • Ateş
  • Aşırı su içme
  • Sık idrara çıkma
  • Karın şişliği
  • Akıntı (kanlı veya irinli)
  • Karın ağrısı

Bu belirtiler görüldüğünde mutlaka veteriner hekime başvurulmalıdır.